Rivayetlere göre Koçali Baba ve kardeşi Cerrah Baba, Peygamber Efendimizin sahabelerindendir. Hz. Ömer döneminde İyaz bin Ganem komutasındaki İslam orduları Anadolu seferindeyken (637–639), o dönemde Sasanilerin elinde olan Siverek Kalesi savaşsız teslim alınır.
Komutan İyaz bin Ganem; Koçali Baba’yı kaleye vali, kardeşi Cerrah Baba’yı da imam olarak tayin eder. Ancak Diyarbakır’ın fethi dönüşünde yaşanan isyan sonucu her iki kardeş şehit edilir.
Diyarbakır salnamelerinde Koçali Baba hakkında şu bilgi yer alır:
“Siverek’te Koçali Baba adıyla bilinen ziyaretgâh civarında sahabe-i kiramdan üç şehidin cesetleri, hususi muhafaza içinde 1308 yılından beri çürümeden durmaktadır.”
Türbeler nerede?
Koçali Baba Türbesi: Kanlıkuyu civarında
Cerrah Baba Türbesi: Hayriye Mahallesi'nde
Bazı yaşlıların anlatımlarına göre Koçali Baba türbesinden zaman zaman taze kan sızdığı da rivayet edilir.
Bu toprakların geçmişi yalnız taşlarda değil, rivayetlerde, gönüllerde ve dualarda da yaşamaya devam ediyor.
Özgültekin'den Koçali Baba ve Cerrah Baba yorumu
Araştırmacı Yazar Rahmetli Ramazan Özgültekin, "Diyarbakır tarihinde yazdığına göre sahabedir, Hz. Cabir’in çocuğudur. Yine kayıtlarda yazdığına göre bu türbede 3 sahabe birlikte yatmaktadır. Biri Koçali Baba, birisi Koçali Baba’nın kardeşi olduğu söylenen Cerrah Baba’dır.
1920’lerde Tekke ve Zaviyeler kapatıldığı zaman burayı da kaldırmak istediler. Yapamadılar.. Ayrıntıya girmeyeyim. Ankara’dan heyet geldiği söyleniyor. Yine kayıtlarda mevcut. Burada yatan cesetlerin 1300 yıldır sağlam bir şekilde muhafaza olduğu görülmüştür. Karşı taraftaki okul da önce Kadiri Dergahıydı, şehrin sonuydu. Dergahla birlikte; misafirhane, gelen yolcular için yatakhane olarak hizmet veriyordu." demişti.
www.siverekgenclik.com
Siverek'in manevî mirasları Koçali Baba ve Cerrah Baba
Rivayetlere göre, Peygamber Efendimizin (SAV) sahabelerinden olan Koçali Baba ve Cerrah Baba kardeşler, Anadolu seferi sırasında Siverek Kalesi'ne vali ve imam olarak atanmış, ancak Diyarbakır fethi dönüşünde çıkan bir isyan sonucu şehit edilmişlerdir. Günümüzde Kanlıkuyu civarında bulunan türbeleri, bölgenin manevi mirası kabul edilmektedir.