1878 yılında Azerbaycan’ın Şamahı şehrinde dünyaya gelen Mustafa Lütfi Bey’in annesi Safure Hanım, babası ise Hacı Sadrettin Efendi’dir. İlk eğitimini Şamahı Medresesi’nde tamamladıktan sonra İstanbul’a gelen Lütfi Bey, Fatih Medresesi’nde öğrenimini sürdürdü ve 1905 yılında Öğretmen Okulu’nu bitirdi. 1907’de medrese icazetini aldıktan sonra yeniden Azerbaycan’a döndü ve ülkesinin bağımsızlığı için yürütülen faaliyetlerde aktif rol üstlendi. Cemiyet-i İslâm başkanlığı yaptı, gazete çıkardı ve bu faaliyetleri nedeniyle tutuklandı. Serbest kaldıktan sonra tekrar İstanbul’a döndü.
Eğitim alanındaki kariyerine Osmanlı’nın çeşitli şehirlerinde devam eden Mustafa Lütfi Bey, 1912’de Ergani İdadisi’nde Arapça ve Din Dersleri öğretmeni oldu. 1917’de Urfa Sanayi Mektebi Müdürlüğü’ne getirildi. 1918’de ise Siverek İdadisi’ne önce vekil, ardından asil müdür olarak atandı. Eğitim yöneticiliği sürerken Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin I. Dönemi için Siverek’ten milletvekili seçildi ve 8 Haziran 1920’de Meclis’e katıldı. Böylece Azerbaycan doğumlu bir isim olarak Siverek’i temsil eden önemli bir siyasetçi olarak tarihe geçti.
Meclis çalışmalarında oldukça aktif olan Mustafa Lütfi Bey; belediyelerin ilkokul inşa etmesi, çayın bandrole tabi tutulması, milletvekili özgeçmişlerinin yayımlanması, vergi muafiyetleri ve çeşitli kanun değişiklikleri gibi pek çok konuda teklif ve takrir sundu. Özellikle Bursa’nın işgali sırasında yaptığı konuşmalar, dönemin milli duygularını yansıtan sert ve coşkulu ifadeleriyle dikkat çekti. Milli kuvvetlerin güçlendirilmesi ve millet-hükümet bütünleşmesi konusundaki sözleri de Meclis zabıtlarında yer aldı.
Yasama görevinin ardından yeniden eğitim hayatına dönen Lütfi Bey, Bursa’da imam hatip ve liselerde tarih, coğrafya, Farsça ve din dersleri öğretmenliği yaptı. 1932 yılında emekliye ayrıldıktan sonra Urfa’da yaşamını sürdürdü. 14 Ağustos 1939’da vefat eden Mustafa Lütfi Bey; Fransızca, Rusça, Arapça, Farsça ve Tatarca bilmesiyle çok yönlü bir aydın profili çizdi. Evli ve iki çocuk babası olan Lütfi Bey, hem Siverek’in hem de erken Cumhuriyet döneminin dikkat çeken eğitimci-siyasetçilerinden biri olarak anılmaya devam ediyor.
www.siverekgenclik.com
Siverek'in Azeri Milletvekili kim?
Azerbaycan’ın Şamahı şehrinde doğan Mustafa Lütfi Bey, eğitimci kimliği ve bağımsızlık mücadelesiyle öne çıktı. TBMM I. Dönem’de Siverek Milletvekili olarak görev yapan Lütfi Bey, hem eğitim alanındaki hizmetleri hem de Meclis kürsüsündeki etkili konuşmalarıyla iz bıraktı.
