Siverek'te Mütevazılığın Sembolü: Kâfur Dede Efsanesi

Siverek’in Arastul (Bakanak) köyünde yaşadığı rivayet edilen Kâfur Dede'nin hayatı, dürüstlük, emanet ve mütevazılığın sembolü olarak yıllardır anlatılıyor. Rivayete göre ortadan kaybolduğu yerde oluşan ağaç ise ziyaret yeri olarak kabul ediliyor.

Gazeteci yazar Rıfat Mertoğlu’nun paylaştığı bilgilere göre Kâfur Dede, çok eski zamanlarda Siverek’in Arastul (Bakanak) köyünde bir ağanın yanında rençberlik yapan yoksul fakat güvenilir bir insandı. Tarla işleri ve hayvanlarla ilgilenen Kâfur, hayvanlara zarar gelmemesi için öküzünü ahıra koymadan önce yere uzanıp taş veya hayvanı incitecek bir şey olup olmadığını kontrol edecek kadar merhametliydi. Bu dürüstlüğü ve merhameti nedeniyle ağası ona büyük güven duyardı.

Bir gün ağası hac yolculuğuna çıkarken ailesini ve malını Kâfur’a emanet eder. Aylar sonra ağanın eşi içli köfte yaparken “Keşke ağan da burada olsaydı” diye üzülür. Bunun üzerine Kâfur bir tabak köfteyi alıp ağasına götüreceğini söyler ve rivayete göre hacda bulunan ağasına köfteyi ulaştırır.

Bir süre sonra köyde dedikodular çıkar ve Kâfur ile ağanın eşi hakkında söylentiler yayılır. Bu durum Kâfur’u çok üzer. Ağası dönene kadar emanete ihanet etmemek için köyü terk etmez, ancak ağası gelir gelmez gitmeyi düşünür.

Hacdan dönen ağa, köylüler kendisini karşılamaya gelirken uzaktan Kâfur’u göstererek, “Bana değil, asıl hacı odur” der. Köylülerin kendisine doğru geldiğini gören Kâfur korkuya kapılır ve öldürüleceğini zanneder. Kaçarken kurtulamayacağını anlayınca asasını yere vurup dua eder. Rivayete göre o anda asa bir ağaca dönüşür ve Kâfur ortadan kaybolur. Köylüler bunun üzerine onun bir ermiş olduğuna inanır ve ağacın bulunduğu yeri ziyaret yeri yaparlar.

Kâfur Dede'nin kaybolduğu günün Çarşamba olduğu ve o günden sonra her Çarşamba günü insanların burayı ziyaret ettiği anlatılır. İnsanlar bereket, şifa, kısmet ve çocuk sahibi olmak gibi dileklerle yıllardır Kâfur Baba’yı ziyaret etmeye devam etmektedir.

Kâfur Dede, Siverek ve çevresinde mütevazılığın, bereketin ve emanetin sembolü olarak anlatılan önemli halk efsaneleri arasında yer almaktadır.

www.siverekgenclik.com