Siverek Haber

Siverek Haber

4. KOYUNLARIN OTLATILMASI


17 Haziran 2013 Pazartesi 23:42

4. KOYUNLARIN OTLATILMASI

4.1. Koyunların Otlağa Hazırlanması

Koyunların otlağa hazırlanmasında dikkat edilecek konular şunlardır;

Ø Otlağa (mer’a) çıkarılmadan önce koyunlar gözden geçirilir. Büyümüş tırnaklar kesilir. Hastalık geçirmiş, zayıf yapılı koyunlar sağlıklı olanlardan ayrılır. Bunlar duruma göre bir süre ağılda tutulur. Diğer yandan erginler, toklular ve kuzular gruplandırılır.

Ø Köpekler, birçok asalakların taşıyıcısı olduklarından, otlatma mevsiminden önce ilaçlanmalıdır. Kapalı bir yerde kurtları düşürülür ve yok edilir.

Ø Mevsim dönüşümlerinde yemleme bakımından ağıldan otlağa ya da otlaktan ağıla geçişler birden bire olmamalı, yavaş yavaş yapılmalıdır. Örneğin kuru kaba yemlerden birden yeşil yeme geçişler ishal ve sancılar yaratır, diğer hastalıklara da neden olabilir. Bu amaçla ilk günler sabahları yemleme yapılır ve öğleden sonra 1-2 saat kadar otlağa bırakılırlar. Sabah otlamasına başlarken ise 5-6 gün süreyle kuruot verilir ve sonra otlağa çıkartılır.  Koyunlar yeşil yeme iyice alışmadan doğrudan otlağa bırakılmamalıdır.

Ø Koyunları sancıdan korumak için sabah erken saatlerde otlar henüz çiğli iken de otlağa salınmamalıdır. Çiğin çözülmesi beklenmelidir.

Ø Otlağa çıkarmadan önce koyunların sulanması önemlidir. Aksi durumda otlakda birikinti suları ya da yolda rastladıkları sağlıksız durgun sulan içebilir ve hastalanabilirler.

4.2. Koyunların otlatılması

Koyun sürüleri, Türkiye’de çobansız ya da çoban ile otlatılmaktadır.


4.2.1. Çobansız otlatma:

Denetimsiz otlatmanın temeli, geniş mer’a alanında koyunların bir çobandan yoksun olarak, başı boş bir biçimde otlamalarıdır. Bu uygulamada; az ya da çok koyun ile otlatma, erken ya da ağır otlatma her zaman gözlenebilir. Koyun yetiştiriciliğinde çobansız otlatmanın iki alt tipi bulunur;

q Sürekli otlatma sistemi: Çevresi çitlenmiş bir otlakta, otlatma bir mevsim ya da yıl boyunca denetimsiz olarak uygulanır. Bitki örtüsünün dinlendirilmesi söz konusu değildir.

q Ada otlatma sistemi: Bu sistemde otlağın çevresi su ile sınırlandırılmıştır. Özellikle koyun ve keçi yetiştiriciliğinde görülür. Koyunlar erken ilkbaharda ada otlaklarına salınmakta, sonbahar sonlarında da otlaktan çıkarılmaktadır. Otlatma, tamamen koyunların isteğine bırakılmaktadır. Çobansız otlatmada otlaklarda bir örnek otlatmanın sağlanabilmesi için; Ek yemlik, Suluk, Tuzluk, Barınak, Sağım Yeri gibi ek tesisler bulundurulmalıdır.

Barınak ve gölgelikler kuytu ve otlağın en verimsiz yerine kurulmalıdır. Koyunlarda otlakta temiz su sağlanmalıdır. Her koyun için günde 3-4 litre su gereklidir. Su otlağa tanklar ile taşınıyorsa her 100 koyun için 4 metre uzunluğunda bir suluk hesaplanmalıdır. Suluklar, otlağa yeterli sayıda ve belirli aralıklarla dağıtılmalıdır. Suluklar arası mesafe, en çok düz otlaklarda 1500 metre, engebeli alanlarda ise 500 metreyi geçmemelidir. Tuz, hayvanların vücut işlevi için gerekli olduğu gibi iştah açıcı ve su içirici özellik de taşımaktadır. Eksikliği, koyunların gözlerini donuklaştırır. Koyunların aylık tuz gereksinimi 200-300 gram kadardır. Tuz, kaya tuzu, yalama taşı ya da öğütülmüş olabilir. Tuzluk­lar ek yemliklerden uzak, suluklara ise yakın durumda bulundurulmalı ve her 100 koyun için bir tuzluk


hesaplanmalıdır. Barınak, suluk, tuzluk gibi ek tesislerin yerleri, otlak üzerinde 3-4 günde bir kesinlikle değiştirilmelidir. Aksi durumda çevreleri aşırı otlatılır, koyunların gübreleri bitkilere zarar verecek boyuta ulaşabilir.

4.2.2. Çobanla otlatma

Günümüzde çobanlardan beklenen, koyunları doyurması ve sağlıklarını korumasıdır. Çobanların koyunları ve otlağı tanımalarının yanı sıra otlatma yönetimini bilmeleri gerekir.

Sürünün yönetilmesi ve otlağın her yerinin aynı oranda birörnek otlatılmasının sağlanabilmesinde uyulması zorunlu konular şöyle özetlenebilir:

Ø Bir çobana düşen koyun sayısı 100-200 başı aşmamalıdır.

Ø Kuzulama mevsimi ve sağım sırasında bir yardımcıya gerek vardır.

Ø Sürü otlağa en çok 150-200 m genişlikte, 50-75 m derinlikte ve yaklaşık 10-15 dekarlık bir alanı kaplayacak şekilde homojen olarak dağıtılmalıdır. Bu şekilde otlağa seyrek bir biçimde yayılan koyunlar, birbirlerini rahatsız etmeden otlama olanağı bulabilirler. Koyunlar daha sık olursa, sürünün önünde olan koyunlar tüm yararlı bitkileri otlayacaklarından arkadan gelenlere yem kalmaz ve huzursuz olarak çevreye kaçışırlar.

 

Ø Sürünün önünde çoban, arkasında ise yardımcı bulunmalı ve koyunlar dakikada 4-5 metre (saatte 250-300 metre) yol alacak bir hızla yürütülmelidir. Otlak üzerinde bulunan ot miktarı az ise bu hız artırılabilir. Aksi durumda koyunlar yem sıkıntısı çeker ve huysuzlanarak çevreye dağılmaya başlarlar.

Ø Zorunlu olmadıkça sürü yönetiminde köpeklere fazla iş düşürülmemeli, köpekler genellikle koruma amacıyla kullanılmalıdır. 80-100 koyuna bir köpek hesaplanmalıdır.

Ø Geniş alanlı otlaklarda otlamaya, otlağın bir kenarından başlanmalı, 150-200 metre genişliğinde bir şerit sonuna kadar otlatılmalı, sona ulaştığında geri dönülerek aynı şerit bir kez daha otlatılmalıdır.

Ø Engebeli otlaklarda otlatmaya eteklerden ve yemin en iyi geliştiği yerden başlanmalı, sonraları yukarıya doğru çıkılmalıdır.

Ø Sıcak dönemlerde sabah güneş henüz etkili değilken sürü doğuya doğru, sıcak bastırınca kuzeye, akşam üzeri de batıya doğru yönlendirilmelidir.

Ø Rüzgarlı havalarda sabah ve akşam döneminde sürü rüzgar yönünde, öğleyin ise rüzgara  karşı hareket ettirilmelidir.

Ø İlkbahar ve sonbaharda koyunlar tam güm otlatılabilirler. Ancak yaz aylarında koyunlar öğleyin otlamayı sevmediklerinden ve otlaktan yeterince yararlanamadıklarından gölgelik yerlerde dinlendirilmelidir.

Ø Koyunlar sabahleyin çiğ kalktıktan sonra saat 6 dolayında otlağa çıkarılmalı ve saat 10'da dinlenmeye alınmalıdır. Öğleden sonra ise önce sulanmalı, sonra da saat 16-17 dolayında tekrar otlağa sokulmalıdır.

Ø Otlatma hayvanlar doyuncaya kadar sürdürülmelidir.

Ø İlkbaharda sabah saatlerinde kırağıya dikkat edilmeli, koyunlar çok erken saatlerde otlağa sokulmamalıdır.

Ø Besiye alınmış koyunlarda otlatma, bir kaç saat ara verilerek tüm gün sürdürülebilir.

Ø İyi bir otlak koyunların beslenmesi için yeterlidir. Ancak koç katımı ve süt verimi döneminde karma yem (yoğun yem) verilmelidir.


YORUMLAR
Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Haberler

Yukarı Çık