Siverek Haber

Siverek Haber

Hasan KARAKURT

SEYYAHLARIN SİVEREK NOTLARI


Hasan KARAKURT
12 Kasım 2018 Pazartesi 22:19

SEYYAHLARIN SİVEREK NOTLARI

 

 

Siverek tarih öncesi çağlardan beri birçok seyyah tarafından gezilmiş ve kitaplarına konu olmuştur. Seyyah-ı Meşhur Evliya Çelebi, Seyehatnamesinde Siverek’ten şu şekilde bahsetmektedir:

 

“..Sonra Culab’dan (Hilvan yakınlarındaki bir yerleşim yeri) kalkıp kuzey tarafına giderek Siverek Kalesi’ne geldik.Burası sancak beyi merkezidir.Beyinin padişah tarafından hassı 213.043 akçedir.123 tımarı ve 4 kılıç zeameti vardır.Alay beyi ve çeribaşısı vardır.Cebelileri ve beyinin askerleri ile 1200 silahlı askeri vardır.Yüz elli akçelik kazadır.Kethüda Yeri, Yeniçeri Serdarı, Muhtesibi, Diyarbakır Voyvodası Emini, Müfettişi, ham ve hamamları, mektepleri, güzel çarşısı ve pazarı vardır.Buradan da hareketle Değirmen Boğazı menziline geldik”

 

Buradan Diyarbakır’a geçen Evliya Çelebi dönüşünü şu şekilde tamamlamıştır.

 

“Buradan yine Siverek’e oradan Ali Pınar’a gitmeyip, Siverek’ten batı tarafına geçerek Karakayık Kasabası menziline geldik.Buradan gemi ile Fırat’ı geçip Gerger’e geldik.”

 

Rus yarbay Tomilow, 1904’te Türk Asya’sına yaptığı yolculuktan aşağıdaki gibi bahsetmektedir:

 

“Siverek, küçük bir şehirdir (kasabadır). Kazanın merkezi aynı isimle anılır ve merkez ilçe Halep’ten Diyarbakır’a giden büyük bir kervan yolunun üzerindedir. Bahçelerin içerisinde oldukça güzel bir görünüme sahiptir. Tepenin eteklerinde Edessa kralları dönemlerine ait kalenin kalıntıları bulunmaktadır. Çevresinde birçok üzüm bağları ve incir ağaçları bulunmaktadır.

 

Nüfus 12 bin kişiye ulaşmaktadır. Bu nüfusun yarısından fazlası Müslümandır.(Türkler ve Kürtler). Üçte biri ise, Ermeniler ve Jakobitlerdir(Hristiyanlardır.). Şehirde(kazada) birkaç cami ve kilise bulunmaktadır. Bu kiliseler Ermeni ve Hristiyan kiliseleridir.

 

Sokaklar dolambaçlıdır ve temizlenmemiştir. Pazarı çok büyük değildir. Konaklamak için birkaç han bulunmaktadır. Bu hanların mimarisinden bir tanesi oldukça temiz ve güzel bir stile sahiptir. Bu handa gelen yolcular için ayrı ayrı odalar bulunmaktadır.

 

1881-1882 Osmanlı genel sayımında Siverek nüfusu aşağıdaki gibidir:

Siverek kadın nüfusu;13514

Erkek nüfusu; 14357

Ermeni kadın nüfusu; 726

Erkek nüfusu:675

Katolik kadın nüfusu:50

Erkek nüfusu:21

Yahudi kadın nüfusu:70

Erkek nüfusu:39

Protestan kadın nüfusu:112

Erkek nüfusu:101

Süryani kadın nüfusu:261

Erkek nüfusu:187

Toplam kadın:14733

Toplam erkek:15380

TOPLAM:30713

 

Siverek kazası geçmişte de Müslüman nüfusun çoğunlukta olduğu Hristiyan ermeni vs. diğer mezheplerin birlikte yaşadığı bir yerleşim yeriydi. Her dönemde değişik din, inanç ve mezheplerin rahatlıkla kendilerini ifade ettikleri, insan topluluğuydu. Siverek’te gelen yabancılar her dönemde olduğu gibi konaklar, ihtiyaçlarını giderir daha sonra yollarına devam ederdi. Bir rivayete göre Siverek ismi tarih öncesi çağlarda burada bulunmam yerleşik toplumların geçen kervanların su ihtiyaçlarını çok rahat karşıladıkları bir yerleşim yeridir bu sebepten dolayı bazı rivayetlere göre Siverek isminin “Suveren” belde diye ifade edildiği ve Siverek kelimesinin buradan türediğini ifade eden kaynaklar da vardır.

 

 

Saygılarımla


YORUMLAR
Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Haberler

Yukarı Çık