Doğurganlık alarmı: 76 ilde nüfus yenilenme seviyesinin altında

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı “Doğum İstatistikleri, 2025” verilerine göre Türkiye’de toplam doğurganlık hızı kadın başına 1,42 çocuğa geriledi. Nüfusun kendini yenilemesi için gerekli kabul edilen 2,10 seviyesinin altında kalan il sayısı ise 76’ya yükseldi.

2025’te 895 binin üzerinde doğum

Geçen yıl Türkiye genelinde 895 bin 374 canlı doğum gerçekleşti. Doğan bebeklerin yüzde 51,4’ü erkek, yüzde 48,6’sı ise kız çocuklarından oluştu.

Toplam doğurganlık hızı, 2001 yılında 2,38 iken 2025 itibarıyla 1,42 seviyesine kadar geriledi. Veriler, 2014 yılından bu yana doğurganlık hızında kesintisiz bir düşüş yaşandığını ortaya koydu.

Şanlıurfa zirvede, Bartın son sırada

Doğurganlık hızının en yüksek olduğu il kadın başına 3,15 çocuk ile Şanlıurfa oldu. Şanlıurfa’yı 2,53 ile Şırnak ve 2,23 ile Mardin izledi.

En düşük doğurganlık hızına sahip il ise 1,09 çocuk ile Bartın olarak kaydedildi. Bartın’ı İzmir, Eskişehir, Ankara ve Zonguldak takip etti.

Öte yandan yalnızca Şanlıurfa’da doğurganlık hızının 3 çocuk ve üzerinde olduğu belirtildi.

76 il yenilenme seviyesinin altında

TÜİK verilerine göre 2025 yılında 76 ilin toplam doğurganlık hızı, nüfusun yenilenme eşiği olan 2,10’un altında kaldı. Doğurganlık hızının 1,50’nin altına düştüğü il sayısı ise 2017’de 4 iken 2025’te 59’a yükseldi.

Eğitim ve kentleşme etkili

Veriler, anne eğitim düzeyi yükseldikçe doğurganlık hızının düştüğünü gösterdi. İlkokul mezunu annelerde ortalama çocuk sayısı 2,51 iken, yükseköğretim mezunlarında bu oran 1,24’e geriledi.

Kentleşme düzeyine göre ise kır bölgelerinde doğurganlık 1,75, orta yoğun kentlerde 1,53, yoğun kentlerde ise 1,33 olarak ölçüldü.

İlk doğum yaşı yükseldi

2025 yılında ilk doğumunu yapan annelerin ortalama yaşı 27,5’e yükseldi. Bu yaşın en yüksek olduğu il 29 ile Artvin olurken, en düşük ortalama 24,4 ile Şanlıurfa’da kaydedildi.

15-19 yaş grubundaki adölesan doğurganlık hızı ise 2001’de binde 49 iken 2025’te binde 9’a kadar düştü.