ATLARDA BAKIM


11 Mart 2014 Salı 18:47

 

ATLARDA BAKIM

Taylarda büyüme ikiye ayrılır:

a-Doğum öncesi

b-Doğum sonrası

Doğum öncesi büyüme:

Anasal çevre de denir. Tayların doğum ağırlığına etki eden genetik ve çevresel faktörler şunlardır:

1- Atın ırkı

2- Kısrağın (ananın) beden yapısı

3- Aygırın (babanın) beden yapısı

4- Tayın cinsiyeti

5- Kısrağın yaşı

6- Gebelik süresi

7- Kısrağın beslenmesi

Doğum sonrası büyüme:

Tay: Doğumdan 3 yaş sonuna kadar

atlara denir.

Taylık dönemi 3′e ayrılır:

1- Süt tayı

2- Bir yaşlı tay

3- İki yaşlı

4- Üç yaşlı

SÜT TAYI

Tay, doğumdan sonra ilk 24 saat ağırlığının 1/10′u kadar ağız sütü içer.

*Ağız sütü: Doğumdan sonra memeden akan, bağışıklık maddelerince çok zengin ve yavrunun yaşaması için çok önemli süt (bu süt doğumdan itibaren 3 gün boyunca salgılanır. İçerisindeki bağışıklık maddeleri gitgide azalır.)

Tayın ilk dönemki bakımında en önemli konular (eğer başka kaynaktan süt verme mecburiyeti varsa) sütün vücut sıcaklığında olması ve tayın yalnız bırakılmamasıdır.(Anası ölmüş taylarda önemli)

Taylar 12 aylıkken ergin yaş ağırlığının %75 ‘ine ve ergin yaş sırt (cidago) yüksekliğinin %90 ‘ına ulaşırlar.

Bu sebeple iyi beslenmelidirler. 4 ‘üncü haftadan sonra ananın sütü yetmemeye başlar. Bu aşamada tay büyütme yemleri verilmelidir.

Yulaf tek başına verildiğinde kavuzlu olduğu için midede topaklaşmaz.

Süt döneminde taylar için yulaf tek başına önerilmez. İçeriğinde protein ve mineral madde eksiktir. 2 aydan fazla yonca verilirse böbrek taşı yapabilir. Ayrıca yonca atların %2-3 ‘ünde alerji yapar.

ATLARDA ÜREME

Gebelik süresi: 11 ay

Kızgınlık dönemi: İlkbahar

*Kızgınlık: Dişi memelilerin yumurta ürettikleri, çiftleştirildiklerinde gebe kalmaya müsait oldukları dönem.

Kızgınlık süresi uzunluğu: 2 – 2,5 gün

İki kızgınlık arası süre: 15 – 17 gün

Östrüs döngüsü süresi (1. östrüsun başından, 2. östrüsun başına): 29 gün

Östrüs döngüsü: Dişi memeli hayvanın, fertil (döllenebilir) yumurta ürettiği fizyolojik durum.

Kısrakta östrüs belirtileri:

1- Hayvan sık sık idrar çıkarır.

2- Sükunetini kaybeder. Sebepsiz kişner.

3- Çalışan kısraklar çabuk yorulur.

4- Dış etkilere duyarlıdır. Dokunulduğu zaman gıdıklanır.

5- Vajina ağzını açıp kapatır.

6- Diğer kısraklara sokulur. Onlara ilgi gösterir.

7- Aygır yaklaştığı zaman kuyruğunu kaldırır.

8- Vajinadan mukoz bir sıvı akar.

9- Vajina ağzı şişmiş, kızarmış, gevşek bir yapıdadır.

YÜRÜYÜŞ ve KOŞMA ŞEKİLLERİ

Atlarda yürüyüş ve koşma şekillerini bilmenin yararları:

1- İdman pisti zemininin dikkate alınmasını

2- İdman süresinin dengeli şekilde tespit edilmesini

3- Ayak hastalıklarının iyileşme süresinin kısa sürmesini

4- Ayak hastalıklarının tekrar ortaya çıkmamasını sağlar.

Atlarda yürüyüş ve koşma şekilleri şunlardır:

1- Ağır adi yürüyüş: Önce arka ayak, ardından öndeki çaprazı; diğer arka ayak ve öndeki çaprazı atılır. Üç ayak hep yere basar.

2- Süratli adi yürüyüş: Ağır adi yürüyüşün süratlisidir.

3- Tırıs koşma: Bacakların hareket sırası çaprazdır. İki ayak hep yerde kalır.

4- Dörtnal koşma: Hep aynı art ayak ilk basar. İlk basma sesinden sonra üç hızlı basma sesi duyulur.

5- Rahvan koşma: Daha çok eşeklerde görülür. Hızlı yürüyüştür. Ayaklar çapraz değil art-arda atılır. İki ayak sürekli yerdedir. Biniciyi yormaz. Spor sayılmaz.

Yürüyüş Kusurları:

1- Topuk çalma:

Atın yürürken ileri attığı ayağı ile yere basan bacağına vurmasına denir.

Topuk çalma nedenleri: Bacak kusurları, tırnak kusurları, yanlış tırnak kesimi, yanlış nallama, atın zayıf – yorgun olması, binicinin hatalı oturması, hatalı dizgin kullanılması.

2- Yetiştirme: Arka ayak nalının ön kısmı ile ön bacağa vurmaktır.

3- Sürçme: Atın ayağını yere sürtmesidir.

ATLARDA YAŞ TAYİNİ

Atlarda yaş tayini dişlerden yapılır. Alt kesicilere bakmak daha iyidir.

Atlarda dişler

Kesici süt dişlerinin özellikleri

1- Kalıcı dişlere göre daha küçüktürler.

2- Boyları kısadır.

3- Renkleri beyazdır.

4- Diş boyunları belirgindir.

5- Dudak yüzleri düz ve oluksuzdur.

6- Diş yuvalarına sıkıca oturmuşlardır.

0 – 2,5 yaş arası dönem

Yeni doğmuş: Kesici süt dişleri daha çıkmamıştır.

8-14 gün: Ön kesici süt dişleri çıkar.

20-30 gün: Orta kesici süt dişleri çıkar.

5-9 ay: Son kesici süt dişleri çıkar.

9-10 ay: Tüm kesici sit dişleri çıkmıştır.

1 yaş: Ön kesici süt dişlerinde arpacık çukurluğu silinir.

1,5 yaş: Orta kesici süt dişlerinde arpacık çukurluğu silinir.

2 yaş: Son kesici süt dişlerinde arpacık çukurluğu silinir.

2,5 – 5 yaş arası dönem

2,5 yaş: Ön kesici süt dişleri düşer, yerlerine ön kesici kalıcılar gelir.

3 yaş: Ön kalıcı kesici dişler diş yayı seviyesine ulaşır.

3,5 yaş: Orta kesici süt dişleri düşer, orta kalıcı dişler çıkar.

4 yaş: Orta kalıcı kesici dişler diş yayı seviyesine ulaşır.

4,5 yaş: Son kesici süt dişleri düşer, son kesici kalıcılar çıkar.

5 yaş: Son kesici kalıcı dişler diş yayı seviyesine ulaşır.

6 – 8 yaş arası dönem

6 yaş: Alt ön kesici dişlerde arpacık çukurluğu silinir, diş yıldızı çıkar.

7 yaş: Alt orta kesici dişlerde arpacık çukurluğu silinir, diş yıldızı çıkar.

8 yaş: Alt son kesici dişlerde arpacık çukurluğu silinir, diş yıldızı çıkar.


YORUMLAR
Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.
#
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Haberler

Yukarı Çık